Zachowek

Czym jest zachowek, kto i kiedy może powołać się na tą instytucję?

Zachowek to najprościej ujmując, część spadku która jest należna określonym bliskim spadkodawcy, którzy zostali z jakiś względów pominięci w testamencie sporządzonym przez spadkodawcę na wypadek śmierci. O zachowku możemy zatem mówić dopiero gdy zostanie sporządzony ważny testament oraz gdy w treści testamentu nie zostały powołane wszystkie osoby uprawnione do dziedziczenia zgodnie z ustawą.

W takim wypadku, określone osoby bliskie, mogą domagać się zachowku. Spadkodawca poprzez samo pominięcie tych osób w treści swojego testamentowego oświadczenia woli nie pozbawia ich bowiem prawa od części spadku.

Zachowek – dla kogo?

Uprawnienie do dochodzenia zachowku przysługuje następującym bliskim: zstępnym, małżonkowi i rodzicom osoby zmarłej, jeśli w przypadku barku testamentu zostali by oni powołani do dziedziczenia ustawowego. Nie zawsze bowiem określona sytuacja  rodzinno-spadkowa daję podstawę do dziedziczenia przez wszystkie te osoby.

Z tego względu przy określaniu przez daną osobę możliwości skorzystania z zachowku musi ona ustalić-czy została powołana w testamencie oraz czy krąg rodzinny spadkodawcy dawałby jej prawo do dziedziczenia ustawowego. Z tego względu musi także przyjrzeć się przepisom kodeksu cywilnego regulującego zasady dziedziczenia ustawowego.

Jak wskazano powyżej uprawnionym do zachowku jest dziecko spadkodawcy lub wnuki, jego małżonek (aktualny w dniu śmierci, nie były ani pozostający w separacji) a także rodzice (chociaż dziedziczenie rodziców nie będzie wchodziło w rachubę w przypadku gdy spadkodawca posiadał dzieci i małżonka-wtedy oni dziedziczą w pierwszej kolejności).

źródło: http://zachowek-blog.pl/

Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z podstawowych instytucji prawa spadkowego dopóki nie znajdą się w sytuacji, w której będą musieli zainteresować się tą dziedziną prawa. Podobna sytuacja spotkała i mnie i z tego względu chciałem podzielić się swoją wiedza na temat niektórych zagadnień, w szczególności w zakresie tzw. zachowku. Większość z nas posiada dziadków, rodziców czy współmałżonków i w związku z tym najpewniej w danym momencie życia zostanie postawiona w sytuacji wymagającej przeanalizowania przepisów prawa spadkowego.

Procedura spadku

Oczywiście w pierwszej kolejności każda osoba, którą spotyka rodzinna tragedia ma  zupełnie inne problemy i w żadnym wypadku nie myśli o procedurze objęcia spadku i możliwych problemach z tym związanych. Często jednak sytuacje spadkowe stają się źródłem rodzinnych problemów i sporów a skonfliktowani spadkobiercy (Ci prawowici i rzekomi) spotykają się niejednokrotnie na sali rozpraw sądowych, skąd wychodzą skłóceni na resztę życia.

Z tego względu zawsze, gdy już opadną emocje związane ze śmiercią członka rodziny, należy przeanalizować swoją sytuację spadkową. Przepisy dotyczące spadkobrania bywają jednak mało czytelne dla przeciętnego człowieka nawet wykształconego, ale w dziedzinie innej niż prawo. Prawidłowe zrozumienie przepisów jest bowiem kluczowe dla ustalenie swoich praw i dochodzenia należnej części spadku. Z tego względu warto rozglądnąć się za pomocą prawną, która obecnie wcale nie musi być droga.

Koszty zachowku

Koszt uzyskania porady prawnej w sprawie spadkowej, oczywiście w zależności od stopnia skomplikowania sytuacji, waha się od 100 do 300 zł. W porównaniu z kosztami pogrzebu lub wartości faktycznie należnego spadku nie są to kwoty wygórowane.

Pomoc prawnika

Oczywiście są osoby, które nie chcą lub nie mogą skorzystać z pomocny prawnika. Jednakże brak uzyskania pomocy prawnej w pewnych sytuacjach może pozbawić spadkobiercę należnej mu części spadku. Może się tak wydarzyć m.in. w sytuacji, w której np. małżonek lub jedno z dzieci zostanie pominięte w testamencie współmałżonka/wstępnego. W takiej sytuacji można pomyśleć, że spadek się nie należy, ponieważ brak powołania do spadku oznacza automatyczne wydziedziczenie-co nie jest prawdą. Brak świadomości istnienia instytucji zachowku może doprowadzić do sytuacji, w której spadkobierca zrezygnuje z dochodzenia swoich spraw, a po upływie określonego okresu, jego roszczenia ulegną  przedawnieniu i ich dochodzenie przed sądem będzie znacznie utrudnione a w zasadzie niemożliwe. Zachowek jest natomiast instytucją prawa spadkowego, która daje możliwość dochodzenia części spadku przez określone bliskie spadkodawcy osoby, pominięte w jego testamencie.